Nr rejestracyjny: 2022\/45\/B\/HS6\/00352; Kierownik projektu: dr Wiktor Henryk Marzec<\/p>\n
Kierownik: dr Wiktor Henryk Marzec<\/p>\n
Streszczenie<\/u><\/p>\n
Po I Wojnie \u015awiatowej ogromne imperia Europy \u015arodkowej i Wschodniej ust\u0105pi\u0142y miejsca mniejszym, bardziej zwartym pa\u0144stwom zwanym narodowymi. Niekt\u00f3re z nich by\u0142y zupe\u0142nie nowe, niekt\u00f3re za\u015b powr\u00f3ci\u0142y na map\u0119 po d\u0142u\u017cszej przerwie, inne zn\u00f3w poszerzy\u0142y znacznie swoje terytoria. Rzeczpospolita Polska, rozszerzone Kr\u00f3lestwo Rumunii oraz zjednoczone Kr\u00f3lestwo Serb\u00f3w, Chorwat\u00f3w i S\u0142owe\u0144c\u00f3w powsta\u0142y w nowej formie z r\u00f3\u017cnorakich skrawk\u00f3w dawnych imperi\u00f3w. W wyniku tego, te trzy pa\u0144stwa cechowa\u0142a du\u017ca kulturowa i instytucjonalna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Ich terytoria zamieszkiwa\u0142y r\u00f3\u017cne grupy religijne i narodowo\u015bciowe. Ludno\u015b\u0107 niegdy\u015b \u017cyj\u0105ca w r\u00f3\u017cnych imperiach nawyk\u0142a by\u0142a do odmiennych reali\u00f3w instytucjonalnych i prawnych. Co wi\u0119cej, lokalne ruchy narodowe w r\u00f3\u017cnych imperiach promowa\u0142y odr\u0119bne wizje polsko\u015bci, rumu\u0144sko\u015bci czy serbsko\u015bci. Taka mozaika czyni\u0142a integracj\u0119 nowych pa\u0144stw bardzo trudn\u0105, a dodatkowo wzmo\u017cone patriotyczne nadzieje grup dominuj\u0105cych w nowych pa\u0144stwach podsyca\u0142y konflikty. Rz\u0105dy tych pa\u0144stw odrzuci\u0142y idee federacyjne i niech\u0119tnie uznawa\u0142y roszczenia mniejszo\u015bci. R\u00f3\u017cne grupy spo\u0142eczne i regionalne spotka\u0142y si\u0119 i spiera\u0142y o kszta\u0142t nowego pa\u0144stwa w zgromadzeniach konstytucyjnych. Owe mozaikowe parlamenty zarazem odzwierciedla\u0142y t\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i by\u0142y platform\u0105 integracji w kierunku jednolitych pa\u0144stw przezwyci\u0119\u017caj\u0105cych poimperialne podzia\u0142y. Projekt Mozaikowe parlamenty stawia sobie za cel zrozumienie dynamicznych powi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy osobowymi, regionalnymi i pa\u0144stwowymi czynnikami w zgromadzeniach konstytucyjnych trzech pa\u0144stw z\u0142o\u017conych ze skrawk\u00f3w dawnych imperi\u00f3w. Czyni to poprzez badanie (1) debat parlamentarnych, (2) podzia\u0142\u00f3w politycznych i spo\u0142ecznych kontekst\u00f3w polityki, oraz (3) biografii pos\u0142\u00f3w pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w. Projekt wykorzystuje zmodyfikowan\u0105 teori\u0119 pola Pierra Bourdieu. Realizuj\u0105c go chc\u0119 zrozumie\u0107 historyczne i spo\u0142eczne uwarunkowania uprawiania polityki w pa\u0144stwie z\u0142o\u017conym z poimperialnych skrawk\u00f3w, gdzie r\u00f3\u017cne typy elit i ugrupowa\u0144 regionalnych rywalizuj\u0105 o w\u0142adz\u0119 z pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych zasob\u00f3w, czy te\u017c kapita\u0142\u00f3w. Zamierzam por\u00f3wna\u0107 te trzy powi\u0105zane przypadki by poszuka\u0107 odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce unifikacji pa\u0144stwa, kluczowych debat na temat rodz\u0105cego si\u0119 porz\u0105dku spo\u0142ecznego i regionalnie zr\u00f3\u017cnicowanych biografii pos\u0142\u00f3w. Pragn\u0119 dowiedzie\u0107 si\u0119 na przyk\u0142ad jak parlamenty radzi\u0142y sobie z wielkimi wyzwaniami spo\u0142ecznymi (kwestia robotnicza, reforma rolna, mniejszo\u015bci narodowe) w obliczu konieczno\u015bci integracji pa\u0144stwa? Jak r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 parlamentu wp\u0142ywa\u0142a na debat\u0119 parlamentarn\u0105? Jaki by\u0142 wp\u0142yw podzia\u0142\u00f3w regionalnych i zr\u00f3\u017cnicowania populacji na g\u0142\u00f3wne spory w parlamencie? Jak kwalifikacje i biografie pos\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 pomi\u0119dzy regionami? Czy bycie politykiem by\u0142o dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zawodow\u0105? Jak zr\u00f3\u017cnicowanie narodowe i regionalne wp\u0142yn\u0119\u0142o na konflikt klasowy i tendencje rewolucyjne? I wreszcie, czy pa\u0144stwo s\u0142u\u017cy\u0142o narodowym elitom do spe\u0142nienia ich wcze\u015bniej zablokowanych ambicji, czy te\u017c mo\u017ce by\u0142o po cz\u0119\u015bci odnowieniem przedwojennego porz\u0105dku, zniszczonego przez centralistyczne uroszczenia wojskowych elit w dobie wojny. Nowatorskie badanie por\u00f3wnawcze pozwoli mi na wskazanie podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic, wyodr\u0119bnienie zwi\u0105zk\u00f3w i mechanizm\u00f3w przyczynowych, a w ko\u0144cu ich zakorzenione w materiale historycznym, oparte o teori\u0119 wyja\u015bnienie.<\/p>\n