Ośrodek Badania Układów Złożonych i Nowych Technologii

ZespółBadaniaPublikacjeWspółpraca zagraniczna

Zespół Ośrodka Badania Układów Złożonych i Nowych Technologii

Główne obszary badań

Dynamika wpływu społecznego. Flagowym tematem badań OBUZu jest wpływ społeczny – w ujęciu dynamicznej psychologii społecznej wpływ analizujemy zarówno pod względem mechanizmów oddziaływania jednostek na siebie, jak i procesów rozchodzenia się opinii w systemie społecznym. Nowa propozycja teoretyczna rozwijana w OBUZie – Regulacyjna Teoria Wpływu Społecznego – poszerza szeroko cytowaną Dynamiczną Teorię Wpływu Społecznego o mechanizmy samoregulacji, dzięki którym wpływ optymalizuje działania jednostek i grup społecznych.

Najnowsze publikacje w tym obszarze:

Nowak, A., Ziembowicz, K., Zabłocka-Bursa, A., & Bartkowski, W. (2015). Wpływ społeczny z perspektywy obiektu wpływu–teoria i modele symulacyjne. Psychologia Społeczna, 10(3 (34)).

Nowak, A., et al. (w przygotowaniu) Target in Control. Springer.

Modelowanie i symulacje komputerowe procesów społecznych. Modelowanie systemów społecznych jest jednym z wiodących paradygmatów badawczych wykorzystywanych w OBUZie. Modele – agentowe, sieciowe – pozwalają nam zrozumieć, jak psychologiczne mechanizmy działania jednostek i oddziaływań między nimi przekładają się na zjawiska systemowe.

Najnowsze publikacje w tym obszarze:

Nowak, A., Gelfand, M. J., Borkowski, W., Cohen, D., & Hernandez, I. (2016). The evolutionary basis of honor cultures. Psychological science, 27(1), 12-24.

Rychwalska, A., & Roszczyńska-Kurasińska, M. (2018). Polarization on social media: when group dynamics leads to societal divides. In Proceedings of the 51st Hawaii International Conference on System Sciences.

Nowe technologie komunikacyjne a procesy społeczne. Systemowe podejście do opisu procesów społecznych znakomicie sprawdza się w analizach zmian społecznych będących efektem upowszechniania się (mobilnych) technologii informacyjnych – połączenie analizy dużych zbiorów danych z modelowaniem komputerowym umożliwia nam lepsze zrozumienie dynamiki społecznej nowych mediów.

Najnowsze publikacje w tym obszarze:

Ziembowicz, K., & Nowak, A. (2018). Prosody of Text Communication? How to Induce Synchronization and Coherence in Chat Conversations. International Journal of Human–Computer Interaction, 1-10.

Nowak, A., Lukowicz, P., & Horodecki, P. (2018). Assessing Artificial Intelligence for Humanity: Will AI be the Our Biggest Ever Advance? or the Biggest Threat [Opinion]. IEEE Technology and Society Magazine, 37(4), 26-34.

Rychwalska, A., & Roszczynska-Kurasinska, M. (2017). Value sensitive design for peer production systems: mediating social interactions. IEEE Technology and Society Magazine, 36(3), 48-55.

Synchronizacja w systemach biologicznych i społecznych. W systemach złożonych z wielu elementów koordynacja działania elementów w czasie jest niezbędna dla działania całości. Od neuronów w mózgu, poprzez interakcje w diadzie aż po funkcjonowanie społeczeństw, synchronizacja jest jednym z procesów, który niezmiennie obserwujemy jako kluczowy dla pojawienia się funkcji.

Najnowsze publikacje w tym obszarze:

Biesaga, M., Motyka, P., & Nowak, A. (2018). The Effects of Synchronization With Either Joyful or Angry People on Perception of an Emotionally Neutral Person. Social Psychological Bulletin, 13, e26821.

Nowak, A., Vallacher, R. R., Zochowski, M., & Rychwalska, A. (2017). Functional synchronization: The emergence of coordinated activity in human systems. Frontiers in psychology, 8, 945.

Nowak, A., Vallacher, R. R., Praszkier, R., Rychwalska, A., & Zochowski, M. (w przygotowaniu) In Synch. Springer.

Projekty badawcze

SMART – Mechanizmy, które kształtują media społecznościowe i ich wpływ na społeczeństwo

Fundator: Komisja Europejska (przetarg)

Konsorcjum: Consiglio Nazionale delle Ricerche CNR (lider), University of Warsaw, PlusValue, Human Ecosystems Relazioni HER and Catchy SRL.

Czas trwania: 2018-2019

Pojawienie się mediów społecznościowych takich jak Facebook czy Twitter zmieniło drastycznie  sposób, w jaki ludzie konsumują i produkują informacje. Media społecznościowe zmieniły zachowanie się ludzi i ukształtowały nowy wzorzec interakcji ludzi z informacjami, w którym to właśnie media społecznościowe stały się podstawowym, a czasami nawet jedynym ich źródłem. Celem projektu SMART jest zbadanie z jednej strony mechanizmów kształtujących media społecznościowe, a z drugiej oszacowanie ich wpływu na społeczeństwo. W ramach projektu będziemy badać sposób rozprzestrzeniania się informacji w mediach społecznościowych (w tym fake newsów) oraz analizować narracje, które tam występują.

Jakość w społecznościach internetowych produkujących dobra intelektualne – wpływ struktury społecznej, procedur i zaangażowania uczestników

Fundator: Narodowe Centrum Nauki, konkurs Opus 14

Kierowniczka: dr Agnieszka Rychwalska

Czas trwania: 2018-2020

Wikipedia to jeden z najlepszych przykładów społeczności internetowych, które z sukcesem produkują dobra intelektualne dla szerokiej publiczności. To, co zafascynowało nas jako badaczy to fakt, że niektóre produkty tworzone przez społeczności ochotników, których nie motywują zyski finansowe a sama przyjemność pracy z innymi, trzymają się na bardzo wysokim poziomie. Co sprawia, że jednym się udaje, a innym nie? Czy można jakoś wspomóc takie społeczności, aby dostarczały nam wszystkim więcej ciekawych i przydatnych produktów i usług? Aby odpowiedzieć na te pytania przyjrzymy się grupom edytorów Wikipedii zgrupowanym w tzw. WikiProjekty – społeczności pracujące wspólnie nad artykułami na wybrany temat, np. o grach komputerowych, czy filmach. Sprawdzimy, jak różne WikiProjekty organizują swoją pracę – jak dzielą się zadaniami i jak kontrolują jakość. Mamy nadzieję, że uda nam się odkryć zależności między sposobem organizacji pracy a efektywnością społeczności pracującej online. Taka wiedza może nam bowiem pomóc w opracowaniu nowych rozwiązań – np. nowych funkcji na platformach społecznościowych – i może przydać się społecznościom zaangażowanych ochotników tworzących produkty, które służą nam wszystkim.

Przestrzenny wymiar transmisji kulturowej melodii ludowych – analiza statystyczna i obliczeniowa melodii ze zbiorów Oskara Kolberga

Fundator: Narodowe Centrum Nauki, konkurs Preludium 15

Kierownik: mgr Rafał Miśta

Historyczne tradycje oralne są trudne do analizy – ulotne przekazy ustne względnie rzadko pozostawiały bezpośrednie ślady w kulturze materialnej. Badanie ewolucji kulturowej wymaga zatem wynajdywania i analizowania chociaż pośrednich informacji o tym, jak dawne tradycje formowały się i przekształcały. Przedmiotem projektu jest badanie historycznej tradycji oralnej jaką był przekaz melodii ludowych. Pośredni wgląd w jej obraz dają zbiory Oskara Kolberga, liczące ok. 10 tys. różnych zapisów muzycznych. Zbiór ten daje dwie informacje, które powinny pozwolić odpowiedzieć nie tylko na to, jaka była muzyka ludowa w różnych regionach Polski w XIX w., ale również pośrednio wnioskować o tym, jakie były mechanizmy jej ewolucji. Z jednej strony są to zapisy różnych wariantów tych samych melodii, a z drugiej informacje o lokalizacjach geograficznych miejscowości, z których te warianty miały pochodzić. Zróżnicowanie cech kulturowych jest pochodną ich przekształceń, jakie zachodziły w czasie ich przekazu. Z kolei w świecie bez elektryczności, odległość geograficzna wiązała się silnie z częstością kontaktów kulturowego czy długością łańcucha transmisji kulturowych. Celem badań jest sprawdzenie, co można powiedzieć o ewolucji muzyki ludowej, uwzględniając w większym stopniu niż w dotychczasowych badaniach, przestrzenny wymiar tego, jak tradycje oralne były przekazywane.
Do odpowiedzi na to pytanie chcę stworzyć bazę danych łączącą wybrane zapisy nutowe melodii kolbergowskich z miejscowościami, z których miały pochodzić. Następnie posłużę się ilościowymi miarami związanymi z różnymi charakterystykami muzycznymi, metodami statystycznymi wykorzystywanymi m.in. przez biologów do badania zróżnicowania i ewolucji organizmów żywych, a także metodą symulacji komputerowej. Ta ostatnia pozwala sprawdzić, jak różne założenia dotyczące mechanizmów przekazu kulturowego zostają odwzorowane w częstościach i rozprzestrzenieniu się danych cech kulturowych. Mając obraz zróżnicowania przestrzennego wariantów melodii ludowych z czasów Kolberga, można spróbować znaleźć te założenia i mechanizmy, które mogły taki obraz uformować, a zatem pośrednio odpowiedzieć na pytanie, jak dawna muzyka ludowa mogła ewoluować.

Ostatnio zakończone projekty

EFESEIIS: Enabling the flourishing and evolution of social entrepreneurship for innovative and inclusive societies.

Grant prowadzony w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 30 listopada 2016 r. Ryszard Praszkier – Koordynator i inicjator polskiej części grantu.
Projekt EFESEIIS miał służyć lepszemu zrozumieniu zjawiska przedsiębiorczości społecznej oraz poszerzeniu wiedzy umożliwiającej wspomaganie tego zjawiska. W ramach projektu zrealizowano cztery główne cele: 1) stworzenie bazy umożliwiającej wspomaganie rozwoju przedsiębiorczości i innowacji społecznych; 2) stworzenie Ewolucyjnej Teorii przedsiębiorczości społecznej, wyjaśniającej różne drogi rozwoju przedsiębiorców społecznych w Europie, w tym pokazanie w tle historycznym dynamiki zmian instytucji związanych z przedsiębiorczością społeczną; 3) zidentyfikowanie właściwości środowiska, które sprzyjają rozwojowi przedsiębiorczości społecznej; 4) zidentyfikowanie „nowej generacji przedsiębiorców społecznych”, w tym określenie specyficznych właściwości ich działania, potrzeb oraz ograniczeń a także zbadanie wkładu tych nowych organizacji w tworzenie innowacji społecznych. W ramach projektu przebadano 1100 osób kluczowych dla rozwoju przedsiębiorstw społecznych (przedsiębiorcy społeczni, decydenci polityczni, donatorzy). Przygotowano książkę naukową podsumowującą osiągnięcia projektu oraz artykuł o zastosowanym przez zespół polski narzędziu badawczym. http://www.fp7-efeseiis.eu/

Regulacyjna teoria wpływu społecznego, 2012 – 2017 (kierownik – A. Nowak)

Celem projektu było opracowanie nowatorskiego modelu wpływu społecznego, rozumianego nie jako narzędzie do manipulacji opiniami innych osób, a raczej jako naturalny proces optymalizacji działań grupowych. Na proces ten patrzymy z punktu widzenia obiektu wpływu i staramy się dociec w jaki sposób deleguje on/a przetwarzanie informacji czy podejmowanie decyzji na osoby w swojej siatce społecznej – dzięki temu oszczędzając własne zasoby. Perspektywa układów złożonych pozwala spojrzeć na ten proces w ujęciu systemowym pokazując jak ten proces wpływa na optymalność działań grupowych. W projekcie przeprowadzono serię badań eksperymentalnych na poziomie jednostki i diady oraz opracowano symulacje komputerowe badające poziom średnich i dużych systemów społecznych. W efekcie powstało 12 publikacji przyjętych do druku, kolejnych 4 jest w recenzji bądź przygotowanych do publikacji.

Najnowsze publikacje

Pitt, J., Rychwalska, A., Roszczynska-Kurasinska, M., & Nowak, A. (2019). Democratizing Platforms for Social Coordination. IEEE Technology and Society Magazine, 38(1), 43–50. https://doi.org/10.1109/MTS.2019.2894459

Nowak, A., & Vallacher, R. R. (2019). Nonlinear societal change: The perspective of dynamical systems. British Journal of Social Psychology, 58(1), 105-128.

Biesaga, M., Motyka, P., & Nowak, A. (2018). The Effects of Synchronization With Either Joyful or Angry People on Perception of an Emotionally Neutral Person. Social Psychological Bulletin, 13, e26821.

Ziembowicz, K., & Nowak, A. (2018). Prosody of Text Communication? How to Induce Synchronization and Coherence in Chat Conversations. International Journal of Human–Computer Interaction, 1-10.

Nowak, A., Lukowicz, P., & Horodecki, P. (2018). Assessing Artificial Intelligence for Humanity: Will AI be the Our Biggest Ever Advance? or the Biggest Threat [Opinion]. IEEE Technology and Society Magazine, 37(4), 26-34.

Rychwalska, A., & Roszczyńska-Kurasińska, M. (2018, January). Polarization on social media: when group dynamics leads to societal divides. In Proceedings of the 51st Hawaii International Conference on System Sciences.

Nowak, A., Vallacher, R. R., Zochowski, M., & Rychwalska, A. (2017). Functional synchronization: The emergence of coordinated activity in human systems. Frontiers in psychology, 8, 945.

Vallacher, R. R., Read, S. J., & Nowak, A. (Eds.). (2017). Computational social psychology. Routledge.

Johnson, J., Nowak, A., Ormerod, P., Rosewell, B., & Zhang, Y. C. (Eds.). (2017). Non-Equilibrium Social Science and Policy: Introduction and Essays on New and Changing Paradigms in Socio-Economic Thinking. Springer.

Rychwalska, A., & Roszczynska-Kurasinska, M. (2017). Value sensitive design for peer production systems: mediating social interactions. IEEE Technology and Society Magazine, 36(3), 48-55.

Nowak, A., Zabłocka, A., & Praszkier, R. (2017). How Much do Leaders Seek to Be Influenced? The Concept of Social Influence in Reverse in Reverse. Journal of Positive Management, 8(4), 58-79.

Praszkier, R. (2017). Empowering Leadership of Tomorrow. Cambridge University Press.

W ramach prac badawczych prowadzonych w OBUZie nawiązywanych jest wiele kontaktów zagranicznych.
Zespół w szczególności współpracuje z:

  • Robinem Vallacherem (Florida Atlantic University)
  • Arie Kruglanskim, Michele Gelfand (University of Maryland)
  • Jeffem Johnsonem (Open University)
  • Jeremy’m Pitt’em (Imperial College London)
  • Paulem Lukowiczem (DFKI, University of Pasau)
  • Paulem Ormerodem (Centre for Decision Making Uncertainty at University College, London (UCL)
  • Maciejem Lewensteinem (The Institute of Photonic Sciences, ICFO)
  • Jorgenem Andersenem (Sorbona, Paris)
  • Michałem Żochowskim (University of Michigan)
  • Piotrem Winkielmanem (University of California)
  • European Centre for Living Technology
  • Andrea Bartoli’m, Seton Hall University, New Jersey.
  • DST Innovsation Lab, Columbia University, New York, USA
  • Geoffem Goodellem i Tomaso Aste, University College London